Nie odbieraj dziecku osobowości!

Dziecko między 3 a 6 rokiem życia wchodzi w okres średniego dzieciństwa. Ma już za sobą wczesne dzieciństwo pierwszych trzech lat życia, nabyło, więc już sprawności motoryczne i potrafi się już komunikować z innymi. Rozpoczyna się dla niego okres przedszkolny.

Etap stymulacji przypadającej na wiek przedszkolny traktowany jest szeroko – nie tylko jako elementarna nauka czytania, pisania i liczenia, ale także stymulowanie rozwoju w sferze fizycznej, emocjonalnej i społecznej.

Przedszkole kształtuje osobowość dziecka.

W tym okresie dziecko w przedszkolu uczy się współżycia i współpracy z innymi, przygotowuje się do funkcjonowania w szerszych kręgach społecznych. Dziecko opanowuje podstawowe sprawności manualne i staję się niezależne od dorosłego. Z zabawowych form aktywności wyłaniają się początki świadomego uczenia się i działań o charakterze pracy. Czynności, które dziecko zaczyna wykonywać samodzielnie, stają się pierwszymi obowiązkami dziecka, do którego dołączają się stopniowo inne, wykonywane przez nie, a są to np. sprzątanie zabawek, podlewanie kwiatów czy nakrywanie do stołu. Dziecko zaczyna także stopniowo uczyć się i stara się koncentrować na tym swoje wysiłki, by nauczyć się jak najlepiej.

Nauka poprzez zabawę - to ważny element rozwoju osobowości.

Te twórcze zabawy doskonalą płynność myślenia, jego giętkość i oryginalność. Uczą dziecko samodzielności w rozwiązywaniu różnych zadań dydaktycznych, rozwijają zainteresowania, koncentrację, uwagę, pamięć, uczą umiejętności dokonywania skojarzeń, motywują do działań.

Samodzielność to istotna cecha osobowości u dziecka.

Trzylatek, który w domu za żadne skarby sam się nie ubierze, w przedszkolu spróbuje włożyć kurteczkę, widząc, jak to robią starsze dzieci. Siedząc z innymi maluchami przy stole, poradzi sobie z obiadem, choć w domu domagał się, by go karmić. Prawdą jest też to, że im dziecko bardziej samodzielne, tym większa szansa, że w przedszkolu od razu mu się spodoba. Gdy da sobie radę z ubieraniem, jedzeniem, myciem rączek to poczuje się bardziej pewne siebie. Dziecko w przedszkolu przyzwyczajane jest do samodzielności w zakresie czynności samoobsługowych, takich jak mycie rąk, prawidłowe wycieranie nosa w chusteczkę, posługiwanie się szczotką do zębów czy umiejętnego i kulturalnego jedzenia, wkładania i zdejmowania kapci, odnoszenia zabawek na miejsce oraz grzecznego zwracania się do kolegów. Dzieci w naturalnym odruchu ciekawości świata aż rwą się do samodzielności. Jeśli chcemy, aby dziecko wyrosło na człowieka kreatywnego, powinno jak najszybciej puścić “spódnicę mamy”.

Musi, więc spróbować swoich sił w pokonywaniu przeszkód, jakich nie szczędzą mu sytuacje życia codziennego. Psychologowie radzą, aby naukę samodzielności rozpocząć możliwie wcześnie. Jak tylko malec nauczy się chodzić i będzie rozumiał proste słowa, to sam powinien zacząć sprzątać swoje zabawki. Dziecko powinno, oprócz czynności samoobsługowych, nauczyć się wykonywania doraźnych poleceń dorosłych. Jednak wiele dzieci ma z tym problemy, często udają, że nie słyszą, lekceważą, a czasami manipulują dorosłymi (to można zauważyć w szatni). Dziecko może wykazywać samodzielność tylko w obecności osób obcych np. w przedszkolu lub obecności jednego z rodziców, podczas gdy przy drugim wykazuje bezradność. Jest to związane z odmiennością wymagań stawianych dziecku przez różne osoby dorosłe. Dlatego bardzo ważne jest ujednolicone oddziaływanie osób dorosłych, pozwalając dziecku na samodzielność i aktywność odniesiemy więcej korzyści niż strat. Tylko dzięki aktywności dziecko nauczy się umiejętnego używania przedmiotów zgodnie z jego przeznaczeniem, nauczy się samodzielnie ubierać, myć czy jeść. Pamiętajmy, że to, co dziecko wykona samo, ma większą wartość dla jego rozwoju niż to, co my za niego zrobimy. Mówiąc o samodzielności, mam na myśli nie tylko czynności samoobsługowe, ale także inne sfery działania. Chodzi tu także o proces rozwoju umysłowego, który dokonuje się przede wszystkim w działaniu. Im działanie jest bardziej samodzielne, tym lepiej zaznajamia dziecko z otoczeniem.

Ograniczając dziecko nie pozwalamy mu na rozwój swoich cech osobowości.

Pozwólmy dziecku na samodzielność od najmłodszych lat, pocieszając, chwaląc, nie krytykując, nie mówiąc – “ja to zrobię lepiej”. Powinnyśmy być blisko dziecka obserwować jego poczynania i w razie potrzeby pomóc, czyli włączyć się w działanie, a nie wyręczać.​

Spis treści

Zachęcamy też do przeczytania:

Mamo, Tato przytul mnie

Mamo, Tato przytul mnie

Mamo, Tato przytul mnie By przeżyć, trzeba nam czterech uścisków dziennie. By zachować zdrowie, trzeba ośmiu uścisków dziennie. By się rozwijać, trzeba dwunastu uścisków dziennie.

Czytaj więcej »
Samodzielność w przedszkolu

Nauka samodzielności w przedszkolu

Nauka samodzielności w przedszkolu Często w procesie wychowania tłamsimy i odbieramy dzieciom to, co w nich najcenniejsze. Walczymy z upartością, gdy tymczasem upartość determinuje podążanie

Czytaj więcej »

Pierwsze dni w przedszkolu

Pierwsze dni w przedszkolu Serce każdej mamy pęka, gdy widzi płacz własnego dziecka przy rozstaniu w przedszkolu. Poczucie winy, jakie wtedy odczuwa towarzyszy każdej z

Czytaj więcej »